Halve Lentemarathon Amstelveen 2023 – Voorjaarsgevoel

"Het is lente, ik voel het aan mijn instrumenten", placht m'n natuurkundeleraar ten gehore te brengen. Toen kon dat nog. En toen begon de lente nog in het voorjaar.

Nu de dag de nacht inhaalt, is het tijd voor de graadmeter: hoe loopt het? Dat het überhaupt loopt is al een bescheiden wonder. Hier kijk ik al meer dan een jaar naar uit. In 2021 geblesseerd geraakt als de oude bokser die denkt dat ie nog kan stralen in de ring, in 2022 door de opvolgende hernia een half jaar in de hoek gemept. Na alle adviezen gewogen te hebben van de neuroloog ("ga lekker fietsen"), fysiotherapeut ("hardlopen maakt je rug sterk") en familie ("kan je m'n band plakken?"), heb ik besloten om heel rustig weer op te bouwen, gezonder te eten en regelmatig krachtoefeningen te gaan doen. De halve marathon, mijn favoriete afstand. Te ver om te spurten, kort genoeg om helemaal kapot te gaan.

De biceps bollen een beetje, de buik wordt wat minder buikig en met een strak trainingsschema dwing ik mezelf om me niet te buiten te gaan aan de vervangende honger naar prestaties en kilometers. Hier is het moment, op de grens van duisternis en licht, om te ondervinden of ik nog een wedstrijd kan lopen.

Er zijn verschillende invalshoeken voor de te behalen eindtijd:

• De finish loopt niet weg, doe rustig aan en je ziet 'm vanzelf een keertje. Nope, niet mijn kopje thee.
• Onder de twee uur, prima voor de redelijke recreant. Hm, is een optie.
• Op 1 uur 47, onder m'n langjarig gemiddelde. Jaja, kom maar door…
• Op 1 uur 42, in mijn top 3. Nou, dat zou mooi zijn!
• Op 1 uur 38, mijn PR (5 jaar geleden, eigen meting;). Hahaha, dacht je dat, ouwe?

Dus ik trainde op de 1:38. Een schema heeft veel langzame loopjes; dat is geen probleem. De paar snelle intervallen deed ik met tegenzin en dichtgeperste ogen, rochelend en hijgend na elk stukje.

Mijn digitale coach vindt dat ik het kan. Ik weet dat ik de benodigde snelheid niet over 21 kilometer volhoud. Wie krijgt er gelijk? Wie kent mij nou eigenlijk het beste? AI staat nog in de kinderschoenen.

De halve Lentemarathon in Amstelveen is de halve lente zelve als ik het startvak binnenkom. Graadje of 9, miezerdreiging, windje. Na het startschot dein ik een kilometer met de flow mee op de golven adrenaline. Het tempo ligt te laag, maar inhalen is lastig en een hogere snelheid voelt zwaar. Tijdens de training hoefde ik dit tempo nooit langer dan een half uur vol te houden. Coach! Hoe zit dat?

Nu ik erover nadenk, ik ben vergeten weer te oefenen op het binnenslokken van gelletjes. En nog wat; ik heb zojuist mijn gelletjes in m'n sporttas laten zitten. Ze waren vorig jaar al over de datum, dus misschien maar goed. Dan maar focussen op karakter en de twee sportdrankposten. 

Nu 8 kilometer door het Amsterdamse bos, met Schiphol op reukafstand. Dan weer woonomgeving, een kilometer langs de Grote Poel, een duizelingwekkend rondje sportpark en voor de rest hinkstapspringend over de bruisende A9, langs de feeërieke S109 en andere karakteristieke hoogtepunten van bouwdrift.

Veel vrolijke mensen langs de kant geven me energie. Ik houd voor ogen dat het lichaam slechts uitvoert wat de geest toestaat. En dat is doorrr!

Op tweederde maak ik de balans op. Ik loop goed, maar tegen m'n anaerobe grens. Dat PR gaat 'm niet meer worden, of ik moet nu een telefooncel vinden om m'n lycra balletpak aan te trekken. Amstelveen werkt aan voorbeeldige ruimtelijke ordening, maar telefooncellen blijken in het bestemmingsplan dus nog een schromelijke omissie. Plan B dan. Ik ga m'n gestel sparen en schakel terug naar blije draf. Dit is waarop ik zoveel geoefend heb. Routineus uitgeput, maar niet gebroken, bereik ik de finish. 

Tijd? Precies gelijk aan mijn derde snelste officiële halve; in de top 3 dus. Vandaag als 305e in het klassement van 1300 deelnemers (en 14e in mijn leeftijdscategorie), ben ik dankbaar voor het resultaat en voor alle steun. Het glas is halfvol. Ik voel het. Tot de volgende!

STAP-budget – klem in het digitale poortje

Het STAP-budget geeft je 1000 euro korting op een beroepsgerichte opleiding. Cadeautje van de overheid (lees: dat betalen we uiteindelijk dus zelf). Dat is leuk voor wie zich wil bijscholen. Dat is helemaal leuk voor opleidingsinstituten die hun goedkopere cursussen een paar honderd euro opplussen en toch gratis laten lijken. En fantastisch voor de life coaches die het instralen van kristallen een onmisbare verrijking vinden, voor zichzelf.

Zoals dat gaat met gratis, is het beschikbare budget ontoereikend om alle ontwaakte leergierigen te bedienen. Dus organiseren we, naar goed Hollands gebruik, een tombola. Wie het eerst komt, het eerst maalt en op is op. De eerste keer ontplofte de website, vandaag de tweede poging.

Een overweging hierbij, net zoals geldt voor de subsidie voor elektrische auto’s, waar de subsidiepot telkens al kort na 1 januari is leeggezogen. Als subsidie een goed instrument is om een gewenste ontwikkeling te stimuleren, dan werkt het averechts om die alleen aan de haantjedevoorsten te geven. Wie achter het net vist, voelt zich teleurgesteld, of bedonderd, en krijgt een negatief gevoel over het gepromote product. Als er zoveel animo verwacht wordt, verlaag dan het subsidiebedrag dat het loket niet op dag 1 overspoeld raakt. Is op de jaarsubsidie na een maand nog geen 5% ingetekend, verhoog dan het bedrag een stukje. Vraag en aanbod; in een kapitalistische maatschappij als de onze moet dat toch een bekend principe zijn.

Een andere gedachte: hoe geef je kans op eerlijke toekenning? Bij STAP is ervoor gekozen om de namen van allen die om 10 uur ’s ochtends in de rij staan, in een hoge hoed te gooien, die te husselen en die dan stuk voor stuk een inlogscherm te geven. Of je nu een minuut, of drie uur ervoor al klaar stond. Als je tien browsers had geopend, heb je waarschijnlijk tien keer zoveel kans om vooraan in de rij te landen. Vervolgens sta je letterlijk nog uren in de volgende wachtrij. Wanneer je andere verplichtingen hebt, is dit een onmogelijke opgave. 

Wat is er op tegen om de aanvraag een week open te stellen, en daarna de tombola te draaien? Dan kan iedereen in eigen tijd en zonder stress meedoen. Ik heb nog de luxe dat ik vandaag tijd kan regelen om de rij te liggen, maar hoe zit het met de koffersjouwer op Schiphol die graag gezagvoerder wil worden? 

Ik kon vandaag na drie uur wachten bijna inloggen. Net te laat, geen budget meer beschikbaar. Een collega was toen pas halverwege haar wachtrij.

Kan UWV, als uitvoerder van STAP, hier eens iemand over na laten denken, zodat het systeem niet zinloze wachtrijen voor geprivilegieerden met voldoende tijd en computertoegang creëert? Misschien een cursusje wachtrijmanagement volgen. Daar is vast wel subsidie voor. Dan ga ik ondertussen even wat kristal instralen.

Oud (& nieuw)

Oudjaar is daar. Toedeledoki, 2022, tot nooit. 

Er is veel om te vergeten, bij mij en om mij heen. Het besef dat met de jaren niet alleen de wijsheid maar ook grijsheid komt en gierende aftakeling. Maanden in de ziekenboeg, op een dieet van pijnstillers doet je vergeten dat je leeft. De hoop op herstel, niet eens stapje voor stapje maar per millimeter, houdt je overeind. Gelukkig gaat het mij beter, en beter is goed. Ik mag weer lopen van mezelf. Ik denk dan aan de anderen, zonder geluk op een extra kans.

In korte broek en mouwtjes sluit ik het jaar af met een rustig looprondje. Het voelt alsof ik buitenstap op de Copacabana. Vijftien graden Celsius. De miezer voelt als lauwe champagne. Mijn standaard route langs de beek stopt waar de opgestuwde regenval het water inmiddels kniediep over het pad jaagt. In welk gewricht zijn we beland, met de doorslaande onbalans tussen droogte en overstromingen. Tussen arm en rijk, gunners en egoïsten.

Altijd die extremen. Lekker, dat lauwe weer, goed voor de gasrekening. Slecht voor muggenhaters, sneeuwliefhebbers en polderbewoners. Mooi die lage werkeloosheid; rijen voor de oliebollenkraam, de vliegbalie en de restaurants. Niet fijn voor de uitgeknepen hongerloners, stuklopers en thuiszoekers. De grote monden overbluffen de rede met zelfgenoegzaamheid en hekken om hun achtertuin. Per stad, per land, per werelddeel. De ongehoorden, de onzichtbaren, de onmachtigen bestaan dan niet.

Het nieuwe jaar zal brengen wat we zelf meenemen. Visie, compassie, energie. En een hele hoop waar we niet op zitten te wachten, maar waar we mee om kunnen gaan in de wetenschap dat we het samen beter doen als we het beter willen doen. Laten we richten op de weg tussen de extremen. Om op hard te lopen en om samen te bewandelen.

Welkom, bijna nieuwgeboren jaar! Ik werp me aan uw kribbe. Nou ja, blij dat je er bent.

Race met de klok

Terwijl op de klok de zomertijd aftikt, is buiten de lente weergekeerd. Temperatuur, seizoen en klimaat zijn even onvoorspelbaar geworden als de dansende inktvlek in de buienradar. Neem maar factor 50 mee, een paraplu en een ijskrabber. Veel schaats- of zwemplezier. Op net iets kleinere schaal geldt dat ook voor mij.

Een jaar geen loopwedstrijden gedaan. Dat jeukt, maar duizend keer liever een chinese waterproef dan de acute hernia. Heel voorzichtig fluister ik mezelf in vorm. Elke week een paar keer naar de sportschool om me in bochten te wringen met gewichtjes waar de modale spiersporter z'n oorlellen mee traint. Twee keer per week een stukje rustig hardlopen, niet te ver, ho-ho, en tss-tss niet te hard.

En heel voorzichtig gaat het beter. Nooit in een rechte lijn, onvoorstelbaar onvoorspelbaar. Wordt het nog wat? En wat wil ik dan dat het wordt? De weegschaal blijft al weken hangen op vijf kilo boven mijn normale gewicht. Beter dan tijdens de zomer, maar nog echt teveel. Ja, spieren wegen meer dan vet, maar een sixpack is niet zwembandvormig. Misschien moet ik koekjes zoeken met een hoger eiwitgehalte.

Ik steun op mijn gevoel en op mijn loopapps. Mijn gevoel zegt: meer-meer, verder-verder! Mijn apps zeggen: lekker relaxt bezig gast, als je zo doorgaat mag je binnenkort mee met de ommetjes van het nordic walking clubje. Een wankele basis voor een gefundeerde aanpak.

Zeuren is natuurlijk zinloos. Genoeg leeftijdgenoten die zwaardere hobbels moeten overwinnen, zoals mijn virtuele hardloopvrienden: Martins energie wordt door long covid opgeslokt. Paul heeft uiteindelijk zijn hernia laten opereren, en begint weer bij nul. Nico valt bewusteloos neer in het bos en weet nog niet waarom. Sidney moet aan de morfine na zenuwaanvallen in z'n bovenbeen. En dan heb ik het nog niet eens over mijn virtuele vriendinnen. Hardlopen is een hobby om vriend en vijand aan te bevelen.

Zolang het gaat, gaat het goed. Beheersing is de sleutel. Geen megastappen, elke keer een paar procent erbij. Volgens Einsteins achtste wereldwonder kan ik dan over een jaar naar Vladivostok joggen. Wil ik dat dan?

Vandaag had ik graag meegedaan met de halve van Etten-Leur. Prachtig weer! Niet ver weg! Prima parcours! Alleen haal ik nu hooguit 5 kilometer op enig tempo. En een echte wedstrijd doe ik op dit moment niemand aan.

Als compensatie loop ik de 5 op standje hard-maar-haalbaar. Mijn deprimerende vermogensmeter voorspelt dat ik er bijna 26 minuten over ga doen. Mijn positieve gevoel zegt dat het onder de 25 moet kunnen. En na een kilometer warming-up... doe ik de afstand in 24 rond. Significant? Voor een hardloper kunnen minuten als uren voelen, dus ja, dat is top! Adrenaline stuwt me omhoog als een flyboarder. De lente is hier, ik voorzie een zonnige toekomst. 

Fact check

Het is halverwege het jaar 2022, alweer, maar nu dan echt. In februari keek ik al vooruit naar vandaag, vanuit een hoopvol perspectief dat alles beter wordt en dat het überhaupt niet veel slechter kon. Uiteraard in een relatief kader van zeven vinkjes zelfgenoegzaamheid; vanaf een gouden berg is het makkelijk klagen over het uitzicht.

De hernia was gediagnosticeerd, het grote genezen kon beginnen. Drie maanden rustig aan, en dan weer fluitend de loopschoentjes aan voor een hernieuwde aanslag op ultratrails, PR's en ruggenwervels. 

Nou, nee dus. De pijn bleef, broeide en groeide. Na drie weken, na drie maanden. Alles wegsnoeiend aan vrijheid, denkkracht, toekomstbeeld.

Ineens niet meer voor altijd sprookjesachtig twintig, zoals m'n loopapp mij elke dag voorgespiegelde, maar plotseling een bejaarde. Bang voor een onverwachte reflex die scherven door de rug krast, niet meer in staat om ontspannen te bewegen. Staand eten aan de familietafel. Uitbrekend zweet bij de gedachte aan autorijden. Vakantie een angstbeeld. Waar is papa? Hij ligt weer op bed. Voor een buitenstaander onbegrijpelijk.

Als het soms beter gaat, gaat het toch daarna weer minder. Geen peil op te trekken. Een tijd rustig aan gedaan met werk. Een maand niet hardgelopen. Pijnstillers gewisseld. Gewandeld, gezwommen, gegromd. Ik voel me doelloos en leeg van binnen. Een leegte die ik vul met koekjes, om even afgeleid te zijn, m'n focus te verleggen naar andere zintuigen.

Uiteindelijk een afspraak gemaakt met een neuroloog. Alles om van de pijn af te komen. Snijden in de zenuwbundels van de ruggengraat lijkt plots een positieve optie. De wachttijd van een maand voelt als een eeuwigheid.

Twee weken voor de afspraak, voel ik me gaandeweg toch iets beter. De steken in het been lijken minder, nu alleen nog in de heup en onderrug. De dosering paracetamol kan wat matiger. Slapen gaat beter. Zou het? Is het ergste voorbij?

Het pijngeheugen is slecht ontwikkeld. Het denken aan vroeger geluk voelt zoveel intenser dan aan voorbije kwellingen. Pijn is pijnlijk in het moment. Het schuurt, brandt, zeurt, jengelt, brult, zolang het duurt. Wanneer nog dragelijk, is het irritant en slurpt het energie. Als het onhoudbaar wordt, wil je een zak over je hoofd trekken om alle prikkels buiten te sluiten en is de toekomst zwart. Maar als de pijn voorbij is, vervaagt de herinnering snel. 

Goed. Dus. Beter? Nee. De neuroloog is wel optimistisch. Hij schrijft zwaardere pillen voor, om de genezing te versterken. Hij wil binnenkort een verse MRI om zijn beeld te bevestigen. En wat hardlopen betreft, meneertje, met die rug van u, voorlopig niet, en beter niet meer dan 10 kilometer. Uw laatste marathon? Dat was uw laatste marathon. Welkom bij de bejaardenclub.